Hollanda'da üniversite öğrenimi dediğimizde 3 tip lisans programından bahsedebiliriz.

Bunlardan birincisi research olan üniversiteler. Araştırma odaklı olup bir konunun neden olduğu sorusu üzerinde çalışılabilen ve devamında lisansı takiben, yüksek lisans ve doktorasını yapabilir öğrenciler. 13 tane üniversite sayabiliriz, 14.sü açık üniversite olduğu için onu saymıyorum. Bu üniversitelerin hepsinde research, araştırma odaklı eğitim görebilir öğrencilerimiz.

İkinci başlık applied olanlar, uygulamalı bilimler alanı adı üstünde bir konuyu neden sorusu üzerine araştırmak yerine uygulamalı çalışılabilecek, bir şeyin nasıl olduğu üzerinde öğrencilerin yoğunlaşabileceği, laboratuvar çalışmaları ya da saha çalışmalarının içine girebilecekleri, hatta devamında staj yapıp başladıkları firmada çalışmayı sürdürebilecekleri, öğrencinin merkezde tutularak eğitim yapabildikleri sistemler applied olanlar.

Üçüncüsü ise university college'lar. Buradaki college ifadesi bizi yanıltmasın. Çünkü bu bir yüksek öğretim ya da yüksek okul, yüksek okul sistemi değil. University college'lar da yine üniversiteler. Bunlardan sonra da yine yüksek lisans ve doktorasını yapabilir öğrenciler. Burada daha challenge based dediğimiz, ortaya bir problem sunulup bu problemin çözümü üzerine çalışılması istenilen ve anfi derslerindense sınıflarda maksimum 20-25 kişinin olduğu, öğrencilerin bir arada çalışmasını hedefleyen ve bir sorun çözmeyi kendine amaç edinen tipteki okullar da university college'lardır.

Hollanda'da yüksek lisans yapmak isteyen öğrencilerimiz için süreç lisansa benzer şekilde ilerliyor. StudiLink sistemi üzerinden yine dört tercih yapabiliyoruz. Ancak burada lisansta olduğu gibi numarası fiksus olan olmayan diye bir ayırım yok. Yaptığımız bu dört tercihi farklı alanlardan seçebiliriz.

Bazı okullar maksimum iki tane tercih yapmamıza izin verebilir. Bazı okullar süreç içerisinde yeterince talep aldıklarını söyleyerek başvuru sürecini daha erken kapatabilirler. Bu yüzden sürekli okulların sitelerini, sistemlerini kontrol etmekte fayda var.

Daha sonrasında okullar yine kendi istedikleri şekilde değerlendirme için farklı sınavlar ya da essay yazdırarak öğrencilerin yorumlarını aldıkları çalışmalar talep edebilirler. IELTS ya da TOEFL gibi dil yeterlilik sınavları burada da tabii ki öğrencilerimizin karşısına çıkar. SAT, AP değil de bu sefer GRE, GMAT gibi sonuçlar öğrencilerimizin başvurusunu güçlendirecek sınavlar olabilir.

Öğrencilerimizin yurt dışı üniversite başvurularını güçlendirmek adına gitmelerini önerdiğim bazı akademik programlarda var. Bunlar Türkiye içerisindeki üniversitelerin hazırladıkları yaz programları ya da kış programları olabilir. Bunun dışında yurt dışındaki akademik programlarda olabilir.

Özellikle makine mühendisliği ve otomotiv programı konusunda uzmanlaşmak isteyen öğrencilerimiz için Almanya'da Karlsruhe şehrindeki Karl Benz School of Engineering programını öğrencilerimize öneriyorum. Bu program bir haftalık bir süreç içerisinde yarım gün teorik öğrenim görülen, yarım günse pratik çalışmalar yapılmasına olanak sağlayan çok güzel bir program.

Yine bu sene 26 Haziran 6 Temmuz tarihleri arasında ben bir grup öğrencimle bu programa katılacağım. Bunun öncesinde Stuttgart'da Porsche, Mercedes gibi müzeleri hatta fabrikaları ya da farklı fabrikaları ziyaret ederek mühendislerle tanışıp onların fikirlerini alacak toplantılar yapmayı organize ettim.

Bu programa katılmak isterseniz hala geç kalmış değilsiniz programa katılabilirsiniz. Yine aynı şekilde bu programın devamında farklı ülkelerdeki seçenekleri de tabii ki takip edebilirsiniz. Ama söylediğim gibi Türkiye'deki üniversitelerimizin yaz programları ya da kış programları da kendimizi geliştirmek adına takip edebileceğimiz güzel fırsatları sizlere sunuyorum.

Öğrencilerimize önerdiğim akademik programlardan bir diğeri ise İngiltere'deki Immerse Education'ın programları.

Bu programlar farklı ülkelerde de var ancak öğrencilerimle deneyimlediğim özellikle Cambridge Üniversitesi, Oxford Üniversitesi ve Londra'daki UCL içerisinde yapılan akademik programlar, mühendislikten hukuka, tıptan, işletmeye, biyolojiden, mikrobioloji, kimya gibi aklınıza gelebilecek bütün alanlarda öğrencilerimizin alan tanımasına fırsat veren ve kendi değerlendirme süreçlerinde bölümü neden istediklerini güzel dile getirmelerini sağlayan ve daha önemlisi kendi kararlarını vermeleri için onlara fırsat sunan iki haftalık çok faydalı programlar.

Lise başlangıcından itibaren aslında öğrencilerimizin yurt dışında okumak adına bazı hedefler koyduklarını düşündüğümüzde hangi sistemde okuyacakları önemli. Çünkü bizim için okullarımızda daha çok Türkiye'de normal Türkiye'deki sistemi takip ettiğimiz ulusal sistem dediğimiz sistem.

International Baccalaureate yani Uluslararası Baccalaureate programına devam ediyorsa öğrencilerimiz ki bazı okullarda Fransız Baccalaureate sistemi ya da Alman sistemi, İtalyan sistemiyle okuyan öğrencilerimiz de var. Ya da AP sisteminde okuyan öğrenciler, son olarak da A-Level yani daha çok İngiltere müfredatını takip ederek okuyan öğrencilerimiz mezun olduktan sonra hangi okullara başvurabilirler diye düşündüğümüzde aslında bakarsanız burada en kısır kalan sistem ulusal sistem oluyor.

Çünkü Hollanda'daki bazı üniversiteler daha başvuru aşamasındayken eğer sadece ulusal diplomanız varsa Türkiye'den aldığınız bunu kendi sistemlerine denk görmüyorlar.

Hollanda'daki bazı üniversiteler daha başvuru aşamasındayken eğer sadece ulusal diplomanız varsa Türkiye'den aldığınız bunu kendi sistemlerine denk görmüyorlar. Bu sebeple ya dışarıdan aldığınız dört tane AP skorunu istiyorlar. AP'de Amerikan sistemine ait olan bir sınav. Advanced Placement Testler diyoruz bunlara. Bu sınavlara hazırlanmak için öğrenciler yıl boyunca bir çalışma yapıp Mayıs ayında girebiliyorlar.

IB okullarında okuyorlarsa 11 ve 12. sınıfta IB programına dahil olduklarında seçtikleri derslere göre alan seçmeleri ve bundan sonra okulların sistemi içerisindeki değerlendirmeye katılmaları daha kolay oluyor. Yani benim fikrime göre IB okuyan bir öğrenci için biraz daha kolay bir süreç oluyor sonrasında ama IB öğrencisi olmak da kolay değildir tabii ki bu arada.

Diğer sistemlerde yani AP almak minimum dört AP'nizin olması ya da A level yüzeyde bir sistemde okuyor olmanız ya da yabancı sistemdeki okullarda okuyor olmanız ulusal sisteme göre işinizi daha kolaylaştıracak seçeneklerdir.

Başvuruda bize avantaj sağlayacak olan sınavların başında tabii ki dil seviyemizi gösterecek olan IELTS ya da TOEFL sınavları geliyor. İstediğimiz kadar bir IB okulunda okuyalım ya da çok küçük yaşlardan itibaren özel bir okulda İngilizce öğrenim görüyor olalım. Yine de yurt dışında bir üniversiteye başvururken Hollanda'da tabii ki bunun içerisinde IELTS ya da TOEFL skorumuzla İngilizce dil yeterliliğimizi gösteriyor olmamız gerekiyor. Bu sınavların geçerlilik süresi 2 yıl ve akademik olan türe girmemiz gerekiyor özellikle IELTS'te.

Sonrasında okulların istediğimiz bölüme göre bizden görmek istedikleri bazı sınav sonuçları olabiliyor. Nedir bunlar? SAT sınavıyla matematik skorumuzu gösterebiliriz ya da Hollanda'daki OMPT ya da Boswell sınavlarıyla yine matematik ya da fizik yetkinliğimizi gösterebiliriz.

Bunun dışında eğer IB'yi okumamışsak 4 tane AP skorumuzu minimum 4 tane AP skorumuzu gösterebiliriz. Hollanda'da bu seneye kadar bu senede dahil olmak üzere kabul edilen AP skoru da 5 üzerinden 3, 4, 5 kabul ediliyor. Ama bunlar ön koşulu geçmemiz için genellikle yeterli olan sonuçlar.

Daha sonrasında her okulun kendisinin istediği bazı sınavlar ya da kendi yaptıkları değerlendirmeler olabiliyor. Bunlara Selection olan ya da Numerus Fixus grubundaki okullar diyoruz.